สายตายาวจากอายุ ทางเลือกในการรักษา

     สายตายาวตามอายุ (Presbyopia) คือภาวะที่ดวงตาสูญเสียความสามารถในการมองใกล้ คนที่เคยอ่านหนังสือใกล้ ๆ ได้ จะเริ่มรู้สึกว่าต้องยื่นออกไปไกล ๆ จึงจะเห็นชัด อาการนี้มักพบในช่วงอายุ 40 ปีขึ้นไป

อาการของผู้ที่มีภาวะสายตายาวตามอายุ

     มักจะมีลักษณะมองใกล้ไม่ชัด โดยเฉพาะเวลาอ่านหนังสือ ต้องถือสิ่งของให้ออกไปไกลขึ้นจึงเห็นชัด อาจมีอาการปวดตา เคืองตา หรือปวดหัวหลังใช้สายตานาน ๆ มักเป็นพร้อมกันทั้งสองตา และค่อย ๆ แย่ลงเรื่อย ๆ ตามอายุที่เพิ่มมากขึ้น

สาเหตุ

1. เลนส์ตาเสื่อมสภาพตามอายุ

     เมื่ออายุมากขึ้น เลนส์ตาจะค่อย ๆ แข็งตัว สูญเสียความยืดหยุ่น ทำให้การปรับโฟกัสสำหรับมองใกล้ทำไม่ได้เหมือนเดิม

2. กล้ามเนื้อตาอ่อนแรง

     กล้ามเนื้อที่ทำหน้าที่เปลี่ยนรูปร่างเลนส์เมื่อมองใกล้มีประสิทธิภาพลดลง

3. ปัจจัยเสริมอื่น ๆ 

     นอกจากปัจจัยเรื่องอายุ ซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่สามารถควบคุมได้แล้ว ปัจจัยที่ส่งเสริม ได้แก่ โรคเบาหวาน, โรคตาบางชนิด หรือการใช้ยาบางชนิด เช่น ยาขับปัสสาวะ ยาต้านซึมเศร้า ยาแก้แพ้แอนตี้ฮิสตามีน

วิธีการรักษา

    การรักษาสายตายาวตามอายุมีหลายวิธี ขึ้นอยู่กับความสะดวกและความต้องการของแต่ละคน

1. สวมแว่นตา หรือ คอนแทคเลนส์

     มีหลายรูปแบบ เช่น เฉพาะสำหรับอ่านหนังสือเพียงอย่างเดียว หรือแบบที่ใช้ Progressive lenses ซึ่งสามารถมองใกล้หรือมองไกลได้พร้อม ๆ กัน

2. การผ่าตัดตา

     เช่น การทำเลสิก การฝังเลนส์ตาเทียม (multifocal intraocular lens)

3. ยาหยอดตา

     ปัจจุบัน มียาหยอดตาที่สามารถบรรเทาอาการสายตายาว ซึ่งได้รับการอนุมัติจาก US-FDA ได้แก่

• ยี่ห้อ Vuity และ Qlosi ซึ่งทาง US FDA ได้อนุมัติเมื่อปี 2021 และ 2023 ตามลำดับ ประกอบด้วยตัวยา Pilocarpine ซึ่งเดิมถูกใช้เป็นยาสำหรับลดความดันลูกตาสูง ในผู้ป่วยที่มีต้อหินมุมเปิดหรือมีภาวะความดันลูกตาสูง ยานี้จะมีระยะเวลาออกฤทธิ์สั้น หากหยอด 1 ครั้ง ฤทธิ์คงอยู่ได้นานประมาณ 6 ชั่วโมง ผลข้างเคียงที่อาจพบได้ เช่น ปวดศีรษะ ตาแดง หรือมองเห็นภาพมืดลงชั่วคราว
• ยี่ห้อ Vizz ซึ่งทาง US FDA ได้อนุมัติเมื่อปี 2025 ตัวยา Aceclidine 1.44% ยานี้จะทำให้รูม่านตาเล็กลง ทำให้ลดการกระจายของแสงที่ตกบนจอประสาทตา ผลลัพธ์ก็คือ สามารถมองภาพชัดขึ้นทั้งวัตถุใกล้และไกล โดยไม่ต้องอาศัยการโฟกัสของเลนส์ตา หยอดยาวันละ 1 ครั้ง ยานี้จะออกฤทธิ์ได้นานประมาณ 10 ชั่วโมง

     นอกจากนี้ ยังมียาหยอดตาสำหรับรักษาอาการสายตายาวที่อยู่ในขั้นตอนการศึกษาและทดลองอีกหลายรายการ ซึ่งในเร็ว ๆ นี้ ผู้ที่มีปัญหาสายตายาวในประเทศไทยน่าจะมีโอกาสได้ใช้กัน