หลังอาหารเช้า 30 นาที แปรงฟัน ขจัดเศษอาหาร ลดเชื้อที่ก่อหินปูน เพิ่มฟลูออไรด์เคลือบฟันให้แข็งแรง

          สำหรับการแปรงฟันในช่วงเช้า หลาย ๆ คนอาจมีความสงสัยว่า ที่จริงแล้วควรแปรงก่อนหรือหลังอาหารมื้อเช้าดี ซึ่งคนส่วนใหญ่มักแปรงฟันตอนตื่นนอนหรือก่อนอาหารเช้าโดยอ้างอิงถึงความรู้สึกไม่สะอาดในช่องปากภายหลังการนอนพักผ่อนมานาน แต่ที่จริงแล้ว หากก่อนนอนได้รับการแปรงฟันที่ถูกต้อง และไม่ได้รับประทานอาหารหรือเครื่องดื่มที่เป็นอาหารสำหรับเชื้อจุลินทรีย์ในปากแล้ว ก็มีโอกาสน้อยมากที่จะเกิดความสกปรกได้ นอกจากนี้ หากแปรงฟันตอนตื่นนอน แล้วไปรับประทานอาหารเช้าต่อ อาจส่งผลให้ฟลูออไรด์ในยาสีฟันซึ่งเคลือบและทำปฏิกิริยากับฟันจะถูกชะล้างโดยอาหาร การแปรงฟันในตอนเช้าจึงควรแปรงหลังอาหารเช้า เพื่อกำจัดเศษอาหารในช่องปาก ไม่ให้เชื้อจุลินทรีย์ใช้ในการสร้างคราบจุลินทรีย์ และเพิ่มโอกาสให้ฟลูออไรด์จากยาสีฟันทำปฏิกิริยาได้อย่างเต็มที่จนถึงเวลาอาหารกลางวัน ทั้งนี้ไม่ควรแปรงหลังอาหารทันที เนื่องจากสภาพในช่องปากยังมีความเป็นกรด และอาหารบางชนิดที่รับประทานเข้าไปมีฤทธิ์เป็นกรด ยิ่งเสริมกันทำให้เคลือบฟันอ่อนตัวลง หากแปรงฟันระหว่างนี้อาจเพิ่มโอกาสให้ฟันสึกกร่อนง่ายยิ่งขึ้น ดังนั้นจึงควรแปรงฟันหลังรับประทานอาหารไปแล้วอย่างน้อย 30-60 นาที แต่หากรู้สึกว่ามีเศษอาหารที่กวนใจในระหว่างรอแปรงฟันสามารถบ้วนปากด้วยน้ำสะอาด 1-2 แก้ว ทันทีหลังมื้ออาหารก่อนได้

          แนวทางที่กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ส่งเสริมสำหรับการดูแลช่องปากและฟัน โดยยึดหลักการเรียบง่าย จำไม่ยาก และครอบคลุมหัวใจสำคัญของการแปรงฟันเพื่อป้องกันฟันผุและโรคเหงือก สูตรนั้นคือ 2-2-2 ซึ่งประกอบด้วย

• 2 แรก: การแปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ อย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง โดยแปรง 1 รอบตอนเช้าและอีก 1 รอบก่อนนอน เพื่อช่วยลดการสะสมคราบจุลินทรีย์ในช่องปากทั้งตอนกลางวันและกลางคืน นอกจากนี้ ฟลูออไรด์ยังช่วยให้ฟันแข็งแรง แต่หากต้องการแปรงมากกว่า 2 ครั้ง สามารถทำได้เช่นกัน เช่น เพิ่มการแปรงหลังมื้อกลางวันได้
• 2 ต่อมา: ระยะเวลาในการแปรงฟันแต่ละครั้งควรนานครั้งละ 2 นาทีขึ้นไป เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถแปรงฟันได้สะอาดทุกซี่ ทุกด้าน ทั่วทั้งช่องปาก
• 2 สุดท้าย: งดรับประทานอาหารหลังแปรงฟันอย่างน้อย 2 ชั่วโมง เนื่องจากการรับประทานอาหารอาจทำให้จุลินทรีย์ผลิตกรดออกมากัดกร่อนฟันได้ง่ายขึ้น

บทความโดย ภก.วชิร มาลีวัตร์

อ้างอิง

1. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). ชวนคนไทยใส่ใจดูแล สุขภาพช่องปาก ด้วยการ แปรงฟันสูตร 2-2-2 และควรพบทันตแพทย์เป็นประจำทุก 6 เดือน [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 15 ต.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก:(https://www.thaihealth.or.th/%E0%B8%8A%E0%B8%A7%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B8%99%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B9%83%E0%B8%AA%E0%B9%88%E0%B9%83%E0%B8%88%E0%B8%94%E0%B8%B9%E0%B9%81%E0%B8%A5-%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%82%E0%B8%A0%E0%B8%B2/)
2. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. แปรงฟัน 2-2-2 คืออะไร? [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 15 ต.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://multimedia.anamai.moph.go.th/infographics/funyoungdee-brushing-2-2-2/
3. https://www.thaihealth.or.th/%E0%B8%88%E0%B8%B0%E0%B9%81%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%9F%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B9%84%E0%B8%AB%E0%B8%A3%E0%B9%88%E0%B8%94%E0%B8%B5/
4. https://homeydentalclinic.com/why-do-not-brush-your-teeth-after-eating/
5. https://dragcura.com/oral-tip/brush-before-after-meals/?srsltid=AfmBOorqjopuW8FKGr0qPddWVObNTGxCCowgasCZ-rrMfp5anToX9rRl
6. https://www.dailynews.co.th/news/3015612/
7. https://www.ashevillefamilydentist.com/brushing-breakfast-better/